Электрондық өзара іс-қимыл және ЭЦҚ пайдалану регламенті
2026 ж. 2 қараша күнгі нұсқа · Қолданыста
Бақылау сомасы жүктелетін JSON файлының BOM-сыз және соңғы жол ауыстырусыз нақты UTF-8 байттары бойынша есептелді.
aluber.limited-pilot/v1 шектеулі пилоты: кіру тек email арқылы; тапсырыстар, жеткізілімдер және операциялық PDF-жүкқұжаттар. ЭЦҚ және автоматты бухгалтерлік есеп өшірілген. Төменде өшірілген мүмкіндіктердің аталуы олардың пилотта қолжетімді екенін білдірмейді.
Орысша және қазақша нұсқалар иесінің шектеулі пилот үшін қабылдауына дайындалған; бұл тәуелсіз заңдық сараптаманың нәтижесі емес. Ағылшынша аударма тек анықтама үшін берілген және акцепт үшін қолданылмайды. Осы мәтінді дайындаудың өзі оның иесімен қабылданғанын, жарияланғанын немесе күшіне енгенін білдірмейді.
Регламент иесі "Aluber.kz" жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, БСН 261040020455, заңды мекенжайы: Қазақстан, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы, көшесі Абылай хан, құрылыс 204, пошта индексі 040000 болып табылатын aluber арқылы цифрлық хабарламалармен және электрондық құжаттармен алмасуды айқындайды.
Регламент авторизацияланған есептік жазбаның әдеттегі әрекеттерін, цифрлық растауларды және ЭЦҚ-мен куәландырылған электрондық құжаттарды ажыратады. Логин де, OTP де ЭЦҚ деп аталмайды.
1. Электрондық өзара іс-қимыл түрлері
1.1. Production ортасында авторизацияланған сессиядағы заңдық маңызы бар әрекет нақты пайдаланушыны, ұйымды, рөлді, өкілеттік негізін, серверлік уақытты, өзгермейтін мазмұнды, нәтижені және бақылау сомасын сақтауға тиіс. Тапсырысты коммерциялық келісу осындай хабарламалардың жеке тексерілетін тізбегін сақтайды; белсенді мүшелік тек ішкі авторизацияны растайды және корпоративтік сенімхатты алмастырмайды. Осындай тіркелген нұсқамен байланыстырылмаған мәртебелердің операциялық журналы өздігінен ерік білдірудің толық дәлелі болып саналмайды.
1.2. OTP, растау батырмасы, push немесе email-код цифрлық растаулар болып табылады. Олар келісілген процестерде ерікті білдіре алады, бірақ мазмұнның өзгермейтінін қамтамасыз етпейді және ЭЦҚ болып табылмайды.
1.3. Цифрлық кодекс мағынасындағы электрондық құжат — дұрыстығы, тиесілігі және өзгермейтіндігі ЭЦҚ-мен қамтамасыз етілген цифрлық жазба. Байланыстырылған ЭЦҚ-сыз PDF тек көрнекі көшірме болып табылады.
2. Платформа құжаттары
2.1. Платформа мыналарды қалыптастыра алады:
- Тапсырысты және оның елеулі талаптарын келісу тарихын;
- жеткізілімге арналған электрондық жүкқұжатты және оның түзетілген редакцияларын;
- қабылданған саны мен сәйкессіздіктері бар қабылдау payload-ын;
- қайтару актісін және қайтару бойынша шешімдер тарихын;
- payload, hash, CMS, сертификат және тексеру нәтижесі бар тексеру пакетін.
2.2. aluber құжаттары ЭШФ, ТІЖ немесе өзге мемлекеттік жүйенің құжаттары болып табылмайды және оларды алмастырмайды. Әрбір тарап міндетті нысандарды дербес ресімдейді.
3. Бастапқы есеп, жасалған сәт және көшірмелер
3.1. Бухгалтердің жазбаша шешімі және нысан есеп саясатында бекітілгенге дейін aluber жүкқұжаты қосымша шарттық жазба болып табылады және Жеткізушінің немесе Сатып алушының бастапқы есепке алу құжаты ретінде мәлімделмейді.
3.2. Егер тараптар оны бастапқы құжат ретінде бекітсе, ол тиісті шаруашылық операция жасалған сәтте немесе ол аяқталғаннан кейін тікелей қалыптастырылады және Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабындағы міндетті деректемелерді: атауы мен күнін, құжатты жасаушыны және сәйкестендіру нөмірін, мазмұнын, сандық және құндық өлшемін, жауапты тұлғалардың лауазымдарын, ТАӘ-сін және қолдарын қамтиды.
3.3. Операцияға қатысушыға және уәкілетті мемлекеттік органға заңды талап бойынша электрондық бастапқы құжаттың басып шығаруға жарамды қағаз көшірмесі беріледі; PDF жүктеу мүмкіндігі мұндай көшірмені беру міндетін жоймайды.
3.4. Бастапқы құжатты түзету қатысушылармен келісіледі, күні қойылады және заңда талап етілетін құрамдағы жауапты тұлғалардың қолдарымен расталады. Көзделген келісусіз және қолдарсыз жаңа техникалық редакция өздігінен бухгалтерлік түзету болып саналмайды.
4. Канондық мазмұн және көрнекі нысан
4.1. Шығарылғанға дейін сервер схема нұсқасы, сәйкестендіргіштер, тараптар, деректемелер, жолдар, сандар, бағалар, мекенжай және уақыт қамтылған канондық JSON қалыптастырады. Кілттердің реті детерминделген, ал SHA-256 нақты байттар бойынша есептеледі.
4.2. ЭЦҚ жасалғанға дейін қол қоюшы мазмұнмен танысу және қол қоюды анық растау мүмкіндігін алады. Құжатты, оның hash мәнін, қолдың мақсатын және бір реттік challenge-ді қамтитын envelope-ке қол қойылады.
4.3. PDF нөмірді, редакцияны және SHA-256-ны қамтиды және оқу әрі басып шығару үшін жасалады. Егер PDF кейінгі логистикалық мәртебелерді қамтыса, олар қол қойылған өзгермейтін payload-тан анық бөлінеді.
5. ЭЦҚ жасау және тексеру
5.1. Қол қою ҚР ҰКО-мен үйлесімді құрал арқылы, жабық кілтті Операторға бермей орындалады. Пайдаланушы кілттің сақталуын дербес қамтамасыз етеді және оны үшінші тұлғаларға бермейді.
5.2. Сервер CMS-ті сертификатты, тізбекті, қолданылу мерзімін және кері қайтарып алу мәртебесін, қол қойылған payload-қа сәйкестікті, қол қоюшының ЖСН-ын және өзі өкілдік ететін ұйымның БСН-ын сенімді тексергеннен кейін ғана қабылдайды.
5.3. Ағымдағы ЭЦҚ контуры тек заңды тұлғаларға және берілген БСН-ы қол қойылған production allowlist-ке енгізілген бірлескен ЖК-ге арналған. ЖСН арқылы сәйкестендірілетін кәдімгі ЖК Тапсырыстарды, жүкқұжаттарды, PDF пен қабылдауды ЭЦҚ-сыз пайдалана алады; сертификаттың, сәйкестендіргіштің және өкілеттіктің жеке моделі жасалғанға дейін қол қою қолжетімсіз болып қалады.
5.4. Қазақстан Республикасының түпкі куәландырушы орталығының өкілеттіктерді тексеретін сенімді сервисінсіз production ортасында ЭЦҚ жасау және қабылдау толығымен қолжетімсіз. Иеленушінің ішкі рөлі тек қосымша қол жеткізу контуры болып табылады және Цифрлық кодекстің 61-бабы бойынша өкілеттіктерді тексеруді алмастырмайды.
5.5. Мемлекеттік органның немесе мемлекеттік заңды тұлғаның цифрлық объектісінен ЖСН, өкілеттіктер немесе өзге дербес деректер сұратылғанға дейін Оператор ағынды Дербес деректер туралы заңның 8-1 және 10-баптары бойынша бөлек саралайды. Егер заңдағы ерекшелік қолданылмаса, дербес деректерге қол жеткізуді бақылаудың мемлекеттік сервисімен интеграция жасалып, оның тексерілетін растауы сақталғанға дейін production-сұрау жабық болады.
5.6. Сервис қосылғаннан кейін дәлелдерге өкілеттіктерді тексеру сәті, сәйкестендіргіші және жауабы енгізіледі; сертификаттағы БСН-ның сәйкес келуі ғана жеткіліксіз. Қате, таймаут, ескірген нәтиже немесе бекітілген trust profile-дің сәйкес келмеуі қол қоюдан бас тартуға әкеп соғады.
6. Жүкқұжатқа және қабылдауға қол қою
6.1. Жеткізуші жүкқұжаттың шығарылған редакциясына қол қояды. Сатып алушы жүкқұжаттың hash мәніне сілтеме жасайтын және нақты қабылданған сан мен сәйкессіздіктерді қамтитын қабылдау payload-ына бөлек қол қояды.
6.2. Сатып алушының қолы Жеткізушінің қол қойылған жүкқұжатын өзгертпейді. Құжаттардың жиынтығы беруге не мәлімделгенін және іс жүзінде не қабылданғанын көрсетеді.
6.3. Түзету ауыстырылған редакцияға, оның hash мәніне және себебіне сілтеме жасай отырып, жаңа редакциямен ресімделеді. Алдыңғы редакция мен қолдар қолжетімді болып қалады және қайта жазылмайды.
7. Өкілеттіктер және өкілеттік беру
7.1. Ағымдағы пилоттық контурда құжатқа ЭЦҚ-мен қол қоюға немесе оны қабылдауға тиісті ұйым иесінің белсенді ішкі рөлі бар пайдаланушы ғана құқылы; қатысушы рөлі бар мүшелер қол қоюға жіберілмейді.
7.2. Ішкі рөл функцияға қол жеткізуді басқарады, бірақ жарғыны, бұйрықты, сенімхатты, электрондық сенімхатты немесе заңда көзделген сервис арқылы өкілеттіктерді тексеруді алмастырмайды. Қол қоюшы өкілеттіктің жарамды негізінің болуын дербес қамтамасыз етеді.
7.3. Басқа пайдаланушыларға қол қою өкілеттігін беру және олардың өкілеттік негізі мен мерзімін сақтау жеке процесс іске асырылып, өкілеттіктерді тексеру сервисі қосылғаннан кейін ғана қолжетімді болады. Ішкі қол жеткізуді қайтарып алу жаңа операцияларды бұғаттайды, бірақ бұрын жасалған жазбаларды жоймайды.
8. Жеткізу, уақыт және хабарламалар
8.1. Сәтті жазылғаннан кейін құжат адресатқа кабинетте техникалық тұрғыдан қолжетімді болады. Сервер тіркеген жазу уақыты өздігінен адресаттың заңдық тұрғыдан алған сәтін дәлелдемейді: ол қолданылатын шартпен айқындалып, жеке өзгермейтін жеткізу receipt-імен расталады. Егер шартта өзгеше тікелей белгіленбесе, SMS немесе email хабарламасы көмекші сипатта болады.
8.2. Уақыт серверде UTC бойынша тіркеледі және пайдаланушының уақыт белдеуінде көрсетіледі; қолдың белгілі бір уақытта болғанын дәлелдеу үшін қолжетімді әрі қажет болғанда уақыт белгісі сервисі пайдаланылады.
8.3. Интерфейс ақауы тараптың құқықтан бас тартуы болып саналмайды. Пайдаланушы қолжетімсіздік туралы қолдау қызметіне хабарлайды, ал тараптар келісілген резервтік арнаны пайдаланады.
9. Тексеру және сақтау
9.1. Production ортасында ЭЦҚ қосылғанға дейін Оператор Цифрлық кодекстің 61-бабы 4-тармағында талап етілетін, кабинетке кірмей-ақ қолдарды тексеруге арналған ашық сервисті ұсынады. Ол берілген электрондық құжатты немесе автономды evidence package-ті тексереді, тексеру нәтижесін қажетті көлемде көрсетеді және құжаттың өзін, ЖСН-ды немесе коммерциялық талаптарды жария етуді талап етпейді.
9.2. Bearer-токен бойынша жеке QR-тексеру тек сақталған мәртебені privacy-safe тәсілмен міндетті емес іздеу болып табылады және міндетті ашық криптографиялық тексеру сервисін алмастырмайды. Ол әдепкі бойынша өшірулі; QR-контур өшірулі болғанда код авторизацияланған кабинетке апарады. Ең аз QR-жауап сертификатты ағымдағы күнге қайта онлайн тексеру болып табылмайды және тараптарды, сомаларды, құжат нөмірлерін, ЖСН-ды, сертификаттардың сериялық нөмірлерін немесе fingerprints мәндерін ашпайды.
9.3. Авторизацияланған тарап бекітілген қолжетімділік және жүктеп шығару рәсімі шегінде кабинетте не жүктеп шығарылған пакет арқылы тұтастықты, сақталған CMS байланысын және серверлік тексерудің тарихи нәтижесін тексереді.
9.4. Құжат тарапы PDF көшірмесін және автономды JSON пакетін бөлек жүктей алады: канондық payload және оның нақты байттары, CMS қолдары, сертификат деректері, хештер және сақталған тексеру нәтижелері. JSON пакетінің өзі формат нұсқасын қамтиды және машина оқитын manifest ретінде қызмет етеді.
9.5. Электрондық құжат Платформадан тыс жүгіну және тексеру мүмкіндігін сақтауға тиіс. Пакет форматы және тәуелсіз тексеру нұсқаулығы ЭЦҚ production-контуры бекітілгенге дейін жарияланып, нұсқаланады.
10. Сақтау және қол жеткізу
10.1. Электрондық құжаттар, қолдар және дәлелдер заңнама бойынша міндетті мерзім және бекітілген кесте ішінде өзгермейтін түрде сақталады. Резервтік көшірмелер Қазақстанда орналастырылады.
10.2. Қол жеткізу тоқтатылғанға дейін Оператор тарапқа өз құжаттарын жүктеп шығару мүмкіндігін береді және read-only кабинетінің не қорғалған резервтік арнаның қолжетімділік мерзімін хабарлайды. Нақты мерзім, қол жеткізуді қалпына келтіру және жаппай жүктеп шығару тәртібі бекітілген offboarding-рәсімімен айқындалады және заңда немесе жеке шартта міндетті мерзімнен қысқа бола алмайды.
11. Дау айту және компрометация
11.1. Даулы қол, кілттің жоғалуы немесе құжат қатесі туралы webberdyev@gmail.com мекенжайына және куәландырушы орталыққа дереу хабарлау қажет. Оператор дәлелдерді сақтайды, негізделген тәуекел кезінде жаңа операцияларды бұғаттайды және даулы жазбаны жоймайды.
11.2. Тараптар электрондық құжаттарды тексерудің мемлекеттік сервисін, тәуелсіз сараптаманы және сот арқылы қорғау құралдарын пайдалануға құқылы.
Байланысты құжаттар
Ресми нормативтік дереккөздер
- Қазақстан Республикасының Цифрлық кодексі, 46–50 және 61–62-баптар
- Қазақстан Республикасының Ұлттық куәландырушы орталығы
- «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы
- Дербес деректерге қол жеткізуді бақылаудың мемлекеттік сервисімен интеграциялау қағидалары
Сілтемелер ресми дереккөздерге апарады. Құжат мәтіні шарттық баяндау болып табылады және нормативтік актілерді сөзбе-сөз қайталамайды.